Τα νούμερα που πρέπει να ξέρεις πριν υπογράψεις
Η μηνιαία δόση δεν είναι αυτόνομο νούμερο. Είναι σε σχέση με 3 πράγματα:
- DTI (Debt-to-Income): δόση / καθαρό μηνιαίο εισόδημα. Ασφαλές: <30%. Επικίνδυνο: >40%.
- Μήνες κάλυψης: ρευστά / δόση. Καλό: >12 μήνες. Άριστο: >24.
- Diversification εισοδήματος: ένας εργοδότης = high risk. 3+ πηγές = manageable.
Στρατηγική σε 3 βήματα
1. Προληπτικό emergency fund
Πριν καν υπογράψεις, βεβαιώσου ότι έχεις τουλάχιστον 6 μήνες δόσεων + βασικών εξόδων σε άμεσα ρευστά (savings account, MMF). Αυτό δεν επενδύεται, δεν αγγίζεται.
2. Σχέδιο εκτάκτου ανάγκης
Πριν συμβεί κάτι, ξέρεις:
- Σε ποια τράπεζα θα ζητήσεις πάγωμα δόσεων (όλες πλέον προσφέρουν 6–12 μήνες)
- Πώς να αλλάξεις το συμβόλαιο σε μόνο τόκους για διάστημα
- Πώς να ζητήσεις επέκταση διάρκειας (μειώνει δόση)
3. Trigger rules
Πριν συμβεί η κρίση, βεβαιώσου ότι ξέρεις:
| Σενάριο | Ενέργεια | |---|---| | Απώλεια 1 πελάτη / -25% εισόδημα | Reduced spending, no panic | | -50% εισόδημα 3+ μήνες | Επικοινωνία με τράπεζα, αίτηση παγώματος | | Πλήρης απώλεια εισοδήματος | Lump sum από emergency fund μέχρι 6μηνη ανάκτηση | | Δεν υπάρχει ανάκτηση σε 6 μήνες | Πώληση ακινήτου / κράτηση πρόωρης |
Τα ελληνικά reality checks
- Στην Ελλάδα οι τράπεζες είναι πιο φιλικές στις διαπραγματεύσεις από την Β. Ευρώπη
- Πάντα προτιμούν να αναδιαρθρώσουν παρά να πλειστηριάσουν
- Το νομικό σύστημα είναι αργό — αυτό σου δίνει χρόνο σε crisis
- Αλλά πρόσεξε: η προσημείωση υποθήκης σημαίνει ότι η τράπεζα έχει το ακίνητο ως εξασφάλιση
Worst case math
Για €200K δάνειο, €1.000 δόση, €20K ρευστό:
- 20 μήνες κάλυψης αν χάσεις εντελώς το εισόδημα
- Με πάγωμα: μπορεί να γίνει 30+ μήνες
Αρκετός χρόνος για επανεκκίνηση καριέρας.
Τρέξε το δικό σου stress test με τα πραγματικά σου νούμερα.